Na czym polega dywersyfikacja portfela inwestycyjnego?
Dywersyfikacja jest podstawowym elementem podczas budowy portfela inwestycyjnego. Narzędzie to polega na ograniczeniu ryzyka niepowodzenia całego zainwestowanego kapitału, poprzez ulokowanie go w różnych rodzajach inwestycji min. akcjach, obligacjach, lokatach, surowcach, funduszach czy instrumentach pochodnych. Dywersyfikacja nie odnosi się tylko do wyżej wymienionego podziału. Spore grono inwestorów inwestuje tylko w jeden instrument (np. akcje) i jego dywersyfikuje. Dywersyfikacja nie eliminuje całkowicie ryzyka, ale pozwala je znacząco ograniczyć. Więcej na temat ryzyka znajdziesz w artykule określ swoją tolerancję do ryzyka.
Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego jest to swojego rodzaju zróżnicowanie składników wchodzących w skład inwestycji. Ma ona na celu zminimalizowanie ryzyka niepowodzenia w odniesieniu do całości portfela. Najlepiej tą sentencję opisuje popularne powiedzenie: „nigdy nie wsadzaj wszystkich jaj do jednego koszyka”, gdzie jajami jest nasz kapitał, a koszykiem jest rodzaj inwestycji.
Kryteria dywersyfikacji
W dywersyfikacji ważne jest aby inwestycje się nie pokrywały, a posiadały różnice w cechach. Możemy dywersyfikować inwestycje ze względu na:
– poziom ryzyka, gdzie zakup inwestycji ryzykownych, pozwalających osiągnąć duży zysk powinieneś pokryć w inwestycjach o małym ryzyku.
– rynek, wyróżniamy tu podział na: akcje , surowce, indeksy czy pary walutowe itp. Zaletą dywersyfikacji między rynkowej jest ograniczenie niekorzystnej sytuacji, która może wystąpić na danym rynku.
– obszar geograficzny, twoje inwestycje nie powinny zamykać się wyłącznie do krajowych, lecz również powinny być posiłkowane zagranicznymi. Poprzez dywersyfikacje międzynarodową nie jesteśmy związani tylko z sytuacją makroekonomiczną jednego kraju, gdzie koniunktura może być w danym okresie słabsza co negatywnie wpływa na wartość akcji.
– sektor działalności, wybieraj przedsiębiorstwa z różnych branż np. bankowa, windykacyjna, nieruchomościowa itp.. Zdarza się że niektóre branże przeżywają kryzys natomiast inne rosną i ich słabsza koniunktura ogóle nie dotyka. Problem taki może być spowodowany wprowadzeniem nowego nieprzyjaznego prawa odnoszącego się do owej branży.
– planowana długość inwestycji, dobrze zbudowany portfel musi zawierać inwestycje o różnej planowanej długości czasu (krótko, średnio i długoterminowe). Długość czasu powinna być uzależniona od wyżej wymienionych czynników.
Jak stosować dywersyfikację przy inwestowaniu wyłącznie w akcje ?
Dywersyfikacja portfela złożonego z akcji polega głównie na posiadaniu spółek z różnych branż. Jest to niezmiernie ważne, ponieważ każda branża jest inna i mają na nią wpływ rożne czynniki mikroekonomiczne, polityczne, prawne itp. Spółki z jednego sektora są narażone na te same czynniki dlatego powinno się inwestować w spółki z różnorodnych branż.
W inwestycjach ogromne znaczenia ma minimalizacja ryzyka. W dywersyfikacji portfela, w którego skład wchodzą jedynie akcie ważny jest dobór spółek w kontekście ich prognozowanej stopy zwrotu. Prognozowana stopa zwrotu z inwestycji powinna być różnorodna tzn. gdy kupujemy akcje ryzykowne i dużą stopą zwrotu obok nich powinniśmy kupić akcje z minimalnym ryzykiem, gdzie analogicznie stopa zwrotu jest mniejsza aczkolwiek pewniejsza.
Kolejnym elementem jest różnicowanie spółek ze względu na szacowaną długość inwestycji. Istnieją spółki, których kurs akcji rośnie powoli ale stabilnie przez lata, są również spółki które wybijają się z konsolidacji (trend boczny) lub z terenu spadkowego, gdzie w krótkim terminie możemy dużo zyskać. Najlepiej abyś posiadał w swoim portfelu spółki o różnym planowanym terminie inwestycji.
Wiesz już ile dobrego może Ci przynieść dywersyfikacja portfela. Chcąc jeszcze lepiej to zobrazować dla porównania pokaże jak wygląda sytuacja, gdybyś nie dywersyfikował. Innymi słowy inwestujesz jedynie w akcje jednej spółki. Jeśli cena akcji owej spółki spadnie, cały ten spadek odbije się na wielkości portfela. Konsekwencją takiej decyzji może być częściowa lub w najgorszym przypadku całkowita utrata kapitału (gdyby spółka ogłosiła upadłość). Jeśli podzielisz swój kapitał na większą ilość spółek oraz spełniająsz powyższe założenia i cechy to ryzyko zmniejsza się do minimum, a twój zysku wzrasta. Jeśli zainwestujesz kapitał w 10 spółek i będziesz stosował przedstawione zasady, nawet gdyby jedna z nich ogłosiła bankructwo to tracisz tylko 10% zainwestowanego kapitału, a nie całość. Ja inwestuje na GPW od 2016 roku i nie zdażyło mi się kupić akcji spółki, która ogłosiła upadłość.
Wielkość kapitału a nadmierna dywersyfikacja
Nadmierna dywersyfikacja portfela może przynieść Ci negatywne skutki. Jeżeli zbyt rozdrobnisz inwestycje, to od pewnego momentu ryzyko przestanie się zmniejszać, a pozostanie na tym samym poziomie. Wtedy ryzyko nie ulega zmianie, a nowe koszty zakupu spółek wzrastają. Jest wiele teorii dotyczących ilości spółek w portfelu, które przynoszą największy efekt w postaci minimalizacji ryzyka i maksymalizacji zysku. Każdy inwestor powinien do tego problemu podejść indywidualnie. Nie ma optymalnego poziomu dotyczącego ilości spółek. Ważne jest aby miały one różne cechy, które się nie pokrywają. Zwróć uwagę na branżę, stopa zwrotu i długość inwestycji.
Niebagatelny wpływ na rozmiar dywersyfikacji ma wielkość kapitału jaki chcesz zainwestować. Jeśli posiadasz 10 tyś. zł przeznaczone na inwestycje to najbardziej optymalny jest zakup 5 spółek spełniające powyższe kryteria, za przybliżoną kwotę w tym przypadku 2000 zł. Pewnie nasuwa Ci się pytanie – dlaczego tylko 5 spółek, a nie 10 ? Oczywiście możesz inwestować i w 10 spółek (jest to indywidualna kwestia). Pamiętaj jednak, że zbyt duża dywersyfikacja oddala Cię od ponadprzeciętnych zysków.
Nie zapominaj o prowizji za zakup i sprzedaż akcji. Prowizja w banku ING (taki posiadam) mając konto elastyczne wynosi 0,30% (min. 3 zł), ale w innym banku prowizja wynosi już 0,375% (min. 5,90). W pierwszym koncie maklerskim możesz zdywersyfikować portfel nawet o 10 spółek i nie poniesiesz znaczących kosztów (jedynie koszt minimalny 3 zł), ale w innych bywa różnie. Każdy zakup i sprzedaż akcji obarczony jest prowizją. Musisz tak dywersyfikować inwestycje aby prowizje nie pochłaniały znacząco zysku z inwestycji. Dodatkowo do twoich obowiązków należy rozliczenie się z zysków kapitałowych z Urzędem Skarbowym po zakończeniu roku.
Podsumowanie
Nie ma znaczenia czy jesteśmy początkującym inwestorem czy z wieloletnim doświadczeniem. Zawsze musisz pamiętać o dywersyfikacji. Dywersyfikacja jest niezmiernie ważnym elementem podczas budowy portfela inwestycyjnego. Umożliwia maksymalizację zysku, przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka poniesienia straty na całym kapitale.
Odnosząc się do inwestycji na giełdzie, gdybyś jednak nie stosował dywersyfikacji, a wszystkie oszczędności ulokował w akcjach jednej spółki, to wtedy jesteś obarczeny bardzo dużym ryzykiem. Taka inwestycja może spowodować ogromną stratę, bądź zamrożenie kapitału na lata. Jeśli odpowiednio przeprowadzisz dywersyfikację, to gdy akcje jednej spółki będą spadać to i tak rezultacie nie wpłynie znacząco na całościowy wynik portfela.
Zróżnicowanie inwestycji ma pozytywny wpływ do pewnego momentu. Nie możesz dywersyfikować w nieskończoność. Po przekroczeniu pewnego poziomu ryzyko przestaje się zmniejszać. Wielkość dywersyfikacji jest uzależniana od wielkości kapitału jaki inwestujesz. Posiadając niewielki kapitał na inwestycje ciężko Ci będzie zdywersyfikować i zoptymalizować inwestycje, ponieważ każdy zakup i sprzedaż obarczona jest prowizją. Do procesu dywersyfikacji musimsz podchodzić indywidualnie.